Als leerkracht merkte ik regelmatig dat leerlingen vaak helemaal niet slecht konden lezen, maar tóch moeite hadden met begrijpend lezen.
Ze lazen de woorden vloeiend voor, maar begrepen de tekst niet altijd goed. Lange tijd vroeg ik me af hoe dat kwam. Natuurlijk spelen leesvaardigheid en woordenschat een belangrijke rol, maar ik ontdekte dat er nóg iets heel belangrijks is: algemene kennis.
Nieuwe informatie blijft namelijk veel beter hangen als kinderen die ergens aan kunnen koppelen. Je kunt nieuwe kennis vergelijken met een jas. Die kun je pas ophangen als er al een kapstok aan de muur hangt. Is die kapstok er nog niet? Dan valt de informatie als het ware op de grond.
Wanneer een tekst bijvoorbeeld gaat over vulkanen, de Romeinen of de ruimte, helpt het enorm als leerlingen daar al iets van weten. Ze leggen gemakkelijker verbanden, begrijpen moeilijke woorden sneller en kunnen beter voorspellen waar een tekst naartoe gaat. Begrijpend lezen draait dus niet alleen om goed kunnen lezen, maar ook om kennis van de wereld.
Ik merkte nog iets.
Veel leerlingen zagen op tegen begrijpend lezen. Dat lag niet alleen aan de teksten, maar soms ook aan de manier waarop de opdrachten waren geformuleerd. De vragen waren ingewikkeld of onduidelijk, waardoor kinderen al onzeker werden voordat ze überhaupt aan de tekst begonnen.
Dat moest toch anders kunnen.
Daarom hebben Lot en ik onze serie Kampioen in begrijpend lezen ontwikkeld voor groep 3/4, groep 5/6 en groep 7/8.
We wilden teksten maken die leerlingen nieuwsgierig maken én tegelijkertijd hun algemene kennis vergroten. Informatieve teksten over onderwerpen die kinderen interessant vinden, gecombineerd met duidelijke opdrachten die stap voor stap zijn opgebouwd. Geen onnodig ingewikkelde vraagstellingen, maar heldere vragen die leerlingen helpen om écht na te denken over wat ze gelezen hebben.
Want als een leerling na school vertelt dat hij vandaag heeft ontdekt hoe een vulkaan ontstaat, dat een octopus drie harten heeft of hoe de Romeinen leefden, dan is begrijpend lezen veel meer geworden dan een les uit een werkboek.
Dan heeft een tekst nieuwsgierigheid gewekt. En juist nieuwsgierige kinderen blijven leren!
Wil jij ook werken met deze teksten? Je kunt de gratis teksten over Prinsjesdag nu downloaden op onze website.